صفحه اصلی > خانه 
تقویم

سالنامه آماری تبلیغ و تهذیب
به زودی سالنامه آماری تبلیغ و تهذیب حوزه های علمیه توسط واحد آمار منتشر خواهد شد.
 ١١:٢٦ - پنج شنبه ٢٥ مهر ١٣٩٨ - تعداد نظرات : ٠ادامه خبر >>

تهیه سالنامه آماری پژوهش سال 1397
سالنامه آماری پژوهش در فصل تابستان 98 توسط واحد آمار دفتر برنامه ریزی و نظارت راهبردی تدوین و منتشر گردید.
 ١٣:٤٦ - يکشنبه ٢١ مهر ١٣٩٨ - تعداد نظرات : ٠ادامه خبر >>

تهیه سالنامه آماری آموزش سال تحصیلی 97-96
سالنامه آماری آموزش سال تحصیلی 97-96 توسط واحد آمار دفتر برنامه ریزی و نظارت راهبردی در تابستان 98 تدوین و منتشر گردید.
 ١٢:٤٤ - يکشنبه ٢١ مهر ١٣٩٨ - تعداد نظرات : ٠ادامه خبر >>

تهیه گزارش آماری مبلغین مستفر و هجرت روستاهای بالای 200 خانوار
گزارش آماری مبلغین مستقر و هجرت روستاهای بالای 200 خانوار در فصل بهار 98 توسط واحد آمار دفتر برنامه ریزی و نظارت راهبردی تدوین و منتشر گردید.
 ١١:٤٢ - يکشنبه ٢١ مهر ١٣٩٨ - تعداد نظرات : ٠ادامه خبر >>

تهیه گزارش آماری تکمیلی از آمار سرشماری سال 95
گزارش آماری تکمیلی از آمار سرشماری سال 95 در فصل بهار 98 توسط واحد آمار دفتر برنامه ریزی و نظارت راهبردی تهیه و منتشر گردید.
 ١١:٢٤ - پنج شنبه ٦ تير ١٣٩٨ - تعداد نظرات : ٠ادامه خبر >>
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 52746
 بازدید امروز : 106
 کل بازدید : 589662
 بازدیدکنندگان آنلاين : 1
اخبار > پیش‌گیری از سوگیری در تحقیقات


  چاپ        ارسال به دوست

پیش‌گیری از سوگیری در تحقیقات

 

یکی از اصلی‌ترین بخش‌های هر کار پژوهشی را جمع‌آوری اطلاعات تشکیل می‌دهد. چنانچه این کار به شکل منظم و صحیح صورت پذیرد کار تجزیه و تحلیل و نتیجه‌گیری از داده‌ها با سرعت و دقت خوبی انجام خواهد شد. روش‌های گردآوری اطلاعات پژوهش به دو دسته کتابخانه‌ای و میدانی تقسیم می‌شود.

در خصوص گردآوری اطلاعات مربوط به ادبیات موضوع و پیشینه پژوهش از روش‌های کتابخانه‌ای و جهت جمع‌آوری اطلاعات برای تأیید یا رد فرضیه‌های پژوهش از روش میدانی استفاده می‌شود. برای جمع‌آوری اطلاعات در کارهای پژوهشی چهار روش عمده را مورد استفاده قرار می‌دهند.

با مطالعه این متن می‌توانید روش منتخب برای جمع‌آوری داده‌ها در تحقیق خود را تشخیص دهید و با انتخاب شیوه مناسب از سوگیری در تحقیق خود پیشگیری کنید.

پیش از گردآوری داده‌ها باید طرح مشخص برای این کار در نظر گرفت. پاسخ به سؤالات زیر می‌تواند راهگشا باشد.

 

•داده‌ها چگونه توصیف و تفسیر می‌شوند ؟

•چه مقدار هزینه برای گردآوری داده‌ها و تفسیر آن‌ها لازم است ؟

•داده‌ها چگونه گزارش می‌شوند ؟

 

1. استفاده از اطلاعات و مدارک موجود

در برخی تحقیقات اطلاعاتی که باید به عنوان داده مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرند از پیش آماده هستند. بدین صورت که محقق به دنبال اطلاعات جدید نیست بلکه می‌تواند نسبت به جمع‌آوری اطلاعاتی که از قبل تهیه‌شده‌اند و در پرونده‌ها موجود است اقدام کند.

مزایا: به واسطه موجود بودن اطلاعات ارزان است. در وقت صرفه‌جویی می‌شود. مهم‌ترین مزیت آن امکان ارزیابی روند موضوع مورد بررسی در گذشته است که در مطالعات گذشته نگر بسیار حائز اهمیت است.

معایب: ناقص بودن و در دسترس نبودن اطلاعات از اشکالات عمده این روش است. گاهی ملاحظات اخلاقی مانع از دستیابی به اطلاعات موردنظر می‌باشد. قدیمی و کهنه بودن اطلاعات هم ممکن است در برخی موارد مطرح باشد.

 

2. مشاهده کردن

از روش‌های گرد‌آوری اطلاعات است که در آن رفتار مشخصات موجودات زنده اشیا و پدیده‌ها با استفاده از ویژگی‌های گوناگون آن‌ها ملاحظه و ثبت می‌گردد. منظور از مشاهده ثبت دقیق تمام جوانب بروز حادثه ویژه یا رفتار و گفتار فرد یا افراد از راه حواس و یا سایر راه‌های ادراکی ( کمک گرفتن از ابزار خاص ) می‌باشد.

مشاهده منظم در تحقیق ضروری است بنابراین مشاهده باید:

•به هدف تحقیق مربوط باشد.

•برنامه و نحوه عمل آن از قبل مشخص و تنظیم شده باشد.

•به‌طور دقیق و منظم ثبت شود.

•میزان اعتبار و صحت انجام آن قابل سنجش و بررسی باشد.

مشاهده به دو صورت مشارکتی و غیر مشارکتی انجام می‌شود. که در مشاهده مشارکتی شخص مشاهده‌کننده در موضوع مشاهده شرکت دارد و در همان جلب مشاهده صورت می‌گیرد. در مشاهده غیر مشارکتی مشاهده‌گر پدیده مورد مشاهده را بدون آنکه خود دخالتی در آن داشته باشد ملاحظه می‌کند که این روش خود به دو صورت انجام می‌شود. در روش اول مشاهده‌گر پدیده‌ها را به صورت آشکار ثبت می‌کند و در نوع دوم مشاهده‌گر به صورت مخفیانه موارد مورد مشاهده را ملاحظه و به ثبت آن می‌پردازد.

 مشاهده ممکن است در هنگام تهیه طرح اولیه تحقیق نیز صورت پذیرد که بدان مشاهده مقدماتی گفته می‌شود مشاهده ممکن است منبع اصلی جمع‌آوری اطلاعات باشد و گاهی نیز برای تکمیل یا اصلاح اطلاعاتی که از روش‌های دیگر به‌دست‌آمده است استفاده شود. مشاهده ممکن است در مورد اشیاء نیز صورت بگیرد.

 

مزایا: امکان بررسی جزئیات موضوع وجود دارد. می‌توان صحت اطلاعات جمع‌آوری‌شده را با وسایل دیگر آزمایش کرد .برای جمع‌آوری اطلاعات زمینه‌ای مناسب است. در زمان کوتاه اطلاعات زیادی به دست می‌آید و اعتبار علمی اطلاعات بالاست.

معایب: حضور مشاهده‌گر می‌تواند بر روند فعالیت مورد مشاهده تأثیرگذار باشد. تمایلات شخصی مشاهده‌گر و میزان توانایی او در مشاهده و ثبت دقیق فعالیت مورد مشاهده ممکن است تأثیرگذار باشد. عوامل محیطی بر نوع و روش گردآوری اطلاعات مؤثر است. استاندارد کردن و طبقه‌بندی اطلاعات مشکل است ( به ویژه در ثبت رفتار انسانی ). مشکلات اخلاقی در مشاهده اعمال شخصی وجود دارد. برای نمونه‌های زیاد وقت‌گیر و پرهزینه است.

 

3. مصاحبه

 

مصاحبه یکی از روش‌های جمع‌آوری اطلاعات است که در آن به صورت حضوری یا غیرحضوری از افراد یا گروهی از آنان پرسش می‌شود. نکته مهم آن است که سؤالات مصاحبه از پیش اندیشیده شده و تعیین‌شده است. آنچه مصاحبه را به صورت‌های مختلف طبقه‌بندی می‌کند میزان انعطاف‌پذیری آن و یا نحوه اجرای آن است.

مصاحبه را یکی از روش‌هایی دانسته‌اند که امکان دریافت پاسخ در آن بیش از روش‌های دیگر است، زیرا در هنگام مصاحبه امکان تحریک آزمودنی برای دادن پاسخ وجود دارد و نیز می‌توان در صورت ابهام با توضیح موضوع را روشن ساخت.

 

مهم‌ترین انواع مصاحبه به شرح زیر عنوان‌شده‌اند:

مصاحبه انعطاف‌پذیر یا آزاد : در این نوع چارچوب و حدود پرسش برای مصاحبه‌گر مشخص است ولی زمان و توالی پرسش به سلیقه مصاحبه‌گر بستگی دارد. در این حالت رفتار آزمودنی طبیعی‌تر است و اطلاعات واقعی‌تری به دست می‌آید. مصاحبه‌گر می‌تواند سؤالات اضافی نیز طرح کند. این روش برای تحقیق‌هایی با مقیاس کوچک ‏، مطالعات کیفی و یا مصاحبه با اشخاص و گروه‌هایی که اطلاعات اصلی از آن‌ها به دست می‌آید ، مناسب است. هدف در این‌گونه مصاحبه‌ها جمع‌آوری اطلاعات عمیق و کیفی است.

مصاحبه با انعطاف‌پذیری متوسط یا منظم : در این نوع مصاحبه ، مصاحبه‌گر از پرسشنامه‌ای با پرسش‌های مشخص و با توالی ثابت استفاده می‌کند ، اما معمولاً پرسش‌ها به صورت باز هستند. تلاش می‌شود شرایط برای همه یکنواخت نگه داشته شود. هدف در اینجا جمع‌آوری اطلاعات کمی و سطحی است.

مصاحبه انعطاف‌ناپذیر یا پرسشنامه همراه با مصاحبه: مصاحبه‌گر از پرسش‌نامه‌ای با پرسش‌های مشخص و با توالی استاندارد استفاده می‌کند. پاسخ‌ها ثابت و از قبل پیش‌بینی و طبقه‌بندی شده‌اند و معمولاً پرسش‌ها به صورت بسته هستند. این روش در مطالعات بزرگ و زمانی که پژوهشگر از تنوع پاسخ‌ها اطلاع دارد بکار می‌رود.

 

4. پرسشنامه

پرسشنامه شامل دسته‌ای از پرسش‌هاست که بر طبق اصول خاصی تدوین گردیده است و به صورت کتبی به افراد ارائه می‌شود و پاسخگو بر اساس تشخیص خود جواب‌ها را در آن می‌نویسد. هدف از ارائه پرسشنامه کسب اطلاعات معین در مورد موضوعی مشخص است. بزرگ بودن گروه یا جامعه مورد مطالعه یکی از دلایل مهم برای استفاده از پرسش‌نامه است چه امکان مطالعه نمونه‌های بزرگ را فراهم می‌آورد. کیفیت تنظیم پرسشنامه در به دست آمدن اطلاعات صحیح و درست و قابل‌تعمیم بسیار بااهمیت است.

بر اساس نحوه اجرای پرسش‌نامه و نیز نوع سؤالات پرسشنامه می‌توان آن را به دسته‌های متفاوت تقسیم نمود.

 

طبقه‌بندی بر اساس ماهیت پرسشنامه :

پرسشنامه باز: در این نوع پرسشنامه با سؤالات باز روبرو هستیم. در اینجا پاسخگو می‌تواند بدون محدودیت هر پاسخی را که مدنظرش باشد در مورد آن پرسش بنویسد و یا در آن زمینه توضیح دهد. در این‌گونه سؤالات ، اطلاعات دقیق‌تر، کامل‌تر و دارای ارزش بیشتر هستند ولی طبقه‌بندی و نتیجه‌گیری از آن‌ها مشکل‌تر و به تجربه زیاد نیازمند است.

 

پرسشنامه بسته :پرسش‌های بسته در این نوع پرسشنامه ارائه می‌شود. برای هر پرسش تعدادی گزینه و پاسخ انتخاب شده است که فرد پاسخ‌دهنده باید یکی از آن‌ها را به عنوان پاسخ انتخاب کند. هریک از پاسخ‌ها به‌گونه‌ای تنظیم‌شده است که در عین منطقی بودن برای آن سؤال از پاسخ مربوط به دیگر سؤالات مجزاست. در اینجا پاسخ‌ها را می‌توان به سرعت نوشت و تجزیه و تحلیل و طبقه‌بندی پاسخ‌ها نیز ساده‌تر است اما اطلاعات به دقت و کاملی پرسش‌نامه باز نیست.

 

 


١٢:٢٧ - پنج شنبه ٢٥ مهر ١٣٩٨    /    شماره : ٤٠٩٥٣٤    /    تعداد نمایش : ٣٩٩


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: